Caner Acar
Ar-Ge Kategori Yöneticisi
EVYAP
1. Giriş
Bor (B), periyodik tabloda atom numarası 5 olan metalloid bir elementtir ve doğada saf halde bulunmaz; boratlar, borik asit ve boron nitride gibi bileşikleri hâlinde yer almaktadır. Borun kendisi kozmetikte doğrudan kullanılmamakla birlikte, bor bileşikleri, özellikle boron nitride (BN) gibi formülasyon katkı maddeleri, modern kozmetik ürünlerinde giderek artan bir öneme sahiptir.
2. Bor Bileşiklerinin Kozmetik Ürünlerdeki Kullanım Alanları
2.1. Boron Nitride (BN) ve Fonksiyonel Rolü
Boron nitride, kozmetik sektöründe sıklıkla kullanılan bir bor bileşiğidir ve aşağıdaki fonksiyonel özellikler nedeniyle tercih edilir:
• Kayganlık ve dokusal iyileştirme: Hexagonal boron nitride (h-BN), makyaj ürünlerinde yüksek kayganlık ve pürüzsüz uygulama sağlamaktadır. Bu özellik, fondöten, pudra ve allık gibi ürünlerde kullanıcı deneyimini yükseltir.
• Işık dağılımı ve optik efektler: Boron nitride, ışığı yansıtma ve dağıtma kapasitesi sayesinde cilt üzerinde yumuşak odak (soft-focus) etkisi oluşturarak ince çizgilerin ve gözeneklerin görünümünü azaltabilir.
• Yağ kontrolü ve mat etki: BN, formülasyonlarda yağ kontrolünü sağlayarak özellikle yağlı ve karma ciltler için daha mat bitişli ürünlerin geliştirilmesine olanak tanımaktadır.
• Geniş kullanım yelpazesi: Göz farları, yüz pudraları, fondötenler, primarlar ve güneş koruyucular gibi ürün gruplarında BN içeren formülasyonlar yaygın şekilde bulunmaktadır.
• Dağılım ve Stabilite: h-BN parçacıkları, ürün bileşenlerinin homojen dağılımını destekleyerek formülün stabilitesine katkıda bulunur.
Bu fonksiyonel katkılar, bor bileşiklerinin kozmetik formülasyonlarındaki teknik önemini ortaya koymaktadır.
2.2. Boron Nitride’nin Kullanım Alanları
Boron nitride, kozmetik ürün gamında çok yönlü bir katkı maddesi olarak kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanları şöyle özetlenebilir:
• Renkli Kozmetik: Fondötenler, kompakt ve serbest pudralar, farlar, allıklar ve kapatıcı gibi makyaj ürünlerinde h-BN, pürüzsüz uygulama, ileri kapatıcılık ve hoş bir his sağlar.
• Cilt Bakımı: Güneş koruyucular, nemlendiriciler ve anti-aging ürünlerde BN, ciltle daha uyumlu dokular oluşturarak ürün performansını artırır ve yağ-su dengesini korumaya yardımcı olur.
• Göz ve Dudak Ürünleri: Eyeliner, lipliner ve rujlarda BN’nin sürülebilirliği ve renk verimi, daha homojen ve konforlu bir kullanım sunar.
Bu çok yönlü kullanım alanları, borun kozmetik ürün geliştirme süreçlerindeki stratejik önemini gözler önüne sermektedir.
3. Boron Nitride’nin Güvenlik Değerlendirmesi
Boron nitride’nin kozmetik ürünlerde güvenliği bilimsel olarak değerlendirilmiştir. Cosmetic Ingredient Review (CIR) uzman paneli, boron nitride’nin kayganlık sağlayıcı bir bileşen olarak kullanıldığını ve mevcut kullanım yoğunlukları dahilinde güvenli olduğunu raporlamıştır. En yüksek rapor edilen kullanım oranı göz ürünlerinde %25’e kadar çıkabilmektedir. Bu değerlendirme, bor bileşiklerinin formülasyonlarda hem teknik performansı hem de tüketici güvenliği açısından uygun koşullarda kullanılabileceğini göstermektedir.
4. Sektörel Bakış-İnovasyon ve Pazar Eğilimleri
Son yıllarda h-BN kullanımı, sadece klasik kozmetik ürünler ile sınırlı kalmayıp, melez ürünler (BB kremler, serum-fondötenler) ve yüksek performanslı cilt bakım ürünleri içine de genişlemiştir. Bu eğilim, sektördeki formülasyon trendlerinin “çok işlevli, yüksek sensorial özellikli ürünler” doğrultusunda şekillendiğinin önemli bir göstergesidir. Ayrıca, bor bileşiklerinin yüksek saflık ve nano-ölçekte üretim teknikleri, üreticilerin daha rekabetçi ve yenilikçi ürünler geliştirmesine olanak tanımaktadır.
5. Sonuç
Bor elementi kozmetik sektöründe doğrudan kullanılmasa da, bor bileşikleri özellikle hexagonal boron nitride, modern kozmetik formülasyonlarının vazgeçilmez bileşenlerinden biri hâline gelmiştir. Ürün performansını iyileştiren, kullanıcı deneyimini artıran ve güvenli kullanımı destekleyen bu bileşikler, hem renkli kozmetik ürünlerinde hem de cilt bakım ürünlerinde geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir. Kozmetik formülasyonlarının giderek daha sofistike hâle geldiği günümüzde bor bileşikleri, inovasyonun güçlü bir yapı taşı olarak sektördeki yerini sağlamlaştırmaktadır.
Kaynaklar
1. Fiume MM, Bergfeld WF, Belsito DV, vd. Safety Assessment of Boron Nitride as Used in Cosmetics. Int J Toxicol. 2015.
2. Boron Nitride Cosmetics: Properties & Benefits. Saint-Gobain BN Blog.
3. Cosmetics made with Boron Nitride. Technical Ceramics.
4. What are the Benefits of Using Boron Nitride in Cosmetics?
5. Boron Nitride – SpecialChem. SpecialChem Cosmetics Database.
6. Boron Nitride in Cosmetics: Enhancing Performance and Sensory Appeal. Precise Ceramic Blog.
