Türkiye’nin üç öğün protein ihtiyacını karşılayan su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, 2025 yılını ihracatta yüzde 5 artış ile tamamladı. Sektör ihracatı, 2024 yılındaki 3 milyar 862 milyon dolardan 2025 yılında 4 milyar 46 milyon dolara yükseldi.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, 2015 yılında 1 milyar 184 milyon dolar olarak gerçekleşen sektör ihracatının son 10 yılda yüzde 123 artışla 4 milyar 46 milyon dolara ulaştığını belirterek, “Sektör ihracatın yıldızlarından biri oldu” dedi.
Su Ürünleri İhracatta Yüzde 55 Payla Lider
Toplam ihracat içerisinde en yüksek payı 2 milyar 243 milyon dolar ile su ürünleri sektörü aldı. Sektörün toplam ihracatındaki su ürünleri payı yüzde 55 oldu.
Sinan Kızıltan şu değerlendirmelerde bulundu:
-Kanatlı ve yumurta sektörü, kota ve ihracat kısıtlamalarına rağmen 1 milyar 120 milyon dolarlık performansla 2024 seviyesini korudu.
-Kanatlı eti ihracatı yüzde 8 artışla 671 milyon dolardan 723 milyon dolara çıktı.
-Yumurta ihracatı 2025’te ihracata getirilen fon nedeniyle yüzde 14 gerileyerek 463 milyon dolardan 397 milyon dolara indi.
-Süt ve süt ürünleri sektörü ihracatı yüzde 13 artarak 363 milyon dolardan 409 milyon dolara yükseldi.
-İhracatını yüzde 60 artıran süt tozu, 47,4 milyon dolardan 78 milyon dolara çıkarak süt ürünleri ihracatının lokomotifi oldu.
-Bal üretiminde dünya ikincisi olan Türkiye, 2025 yılında 33,5 milyon dolarlık bal ihracatı gerçekleştirdi.
2026 Hedefi: 4,3 Milyar Dolarlık İhracat
Kızıltan, sektörün 2026 ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar olarak belirlendiğini açıkladı. 2026’da rekabet gücünü artıracak öncelikli başlıkları şöyle sıraladı:
✔ Katma değerli ürün ihracatı
✔ Sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik
✔ Maliyet verimliliği
✔ Pazar çeşitlendirmesi
✔ Risk yönetimi
Kızıltan, UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality Projesi, planlanan yurt dışı fuarları ve uluslararası örgütlerde aktif rollerin ihracatı destekleyeceğini ifade ederek, 2027 sonunda 2,5 milyar dolarlık su ürünleri ihracatı hedefini paylaştı.
“Özellikle işlenmiş, paketli ve markalı ürünlerin payının artması ihracat gelirlerimizi kalıcı şekilde güçlendirecek.” dedi.
Sürdürülebilirlik Zorunluluk Haline Geldi
AB başta olmak üzere birçok pazarda uyum gerekliliklerinin arttığını belirten Kızıltan, sürdürülebilirlik odaklı üretimin artık tercih değil zorunluluk olduğuna dikkat çekti. Yem, enerji ve lojistik maliyetlerinde verimlilik sağlayan uygulamaların ve ölçek ekonomisinin önem kazandığını vurguladı.
Yakın pazarlara aşırı bağımlılığın azaltılması gerektiğini dile getiren Kızıltan:
“Kuş gribi gibi hayvan hastalıkları, iklim etkileri ve biyogüvenlik uygulamaları sektörde risk yönetiminin temel başlıkları olmaya devam edecek.” ifadelerini kullandı.
Türk Su Ürünlerinde Levrek Zirvede
Sektörün 2025 su ürünleri performansına ilişkin veriler şu şekilde:
-Levrek ihracatı 2025’te yüzde 17 artışla
570 milyon dolardan 666 milyon dolara çıktı.
-Çipura ihracatı yüzde 15’lik artışla
507 milyon dolardan 585 milyon dolara yükseldi.
-Türk somonu ihracatı yüzde 14 artışla
458 milyon dolardan 521 milyon dolara ulaştı.
Diğer ürünlerde:
-Diğer su ürünleri: 193 milyon dolar
-Orkinos: 123 milyon dolar
-Alabalık: 122 milyon dolar
-Kaya levreği: 32,7 milyon dolar
İhracatın Yüzde 45’i Ege Bölgesi’nden
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 2025 yılında ihracatını yüzde 7 artırarak 1 milyar 724 milyon dolardan 1 milyar 840 milyon dolara yükseltti. Ege Bölgesi böylece toplam ihracatın yüzde 45’ini tek başına gerçekleştirdi.
