30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan TÜGİS (Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, dünyada gıda israfı ile açlık arasındaki çarpıcı farklara dikkat çekti. Sidar, “Global verilere göre dünyada 343 milyon insan yeterli gıdaya erişimde güçlük çekerken her gün 25 bin çocuk açlık ve yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybediyor. Buna karşılık her yıl 1,5 milyar ton gıda israf ediliyor. Bu, insanlığın karşı karşıya olduğu en çarpıcı çelişkilerden biri” dedi.
Türkiye’de Gıda İsrafı ve Kaynak Verimliliği
Sidar, Türkiye’de her yıl 8,7 milyon tondan fazla gıdanın israf edildiğini belirterek, bunun üretimden lojistiğe, perakendeden toplu tüketime kadar tüm zincirin daha dikkatli yönetilmesini gerektirdiğini vurguladı. “İsraf edilen her gıda, doğal kaynaklar üzerinde ek baskı oluşturuyor. Örneğin bir kilogram domatesin çöpe gitmesi, üretim sürecinde kullanılan yaklaşık 50 litre suyun da boşa harcanması anlamına geliyor. Gıda israfıyla mücadele, hem çevresel duyarlılık hem de ekonomik sorumluluk meselesidir” ifadelerini kullandı.
Haneler İsrafın En Büyük Kaynağı
Sidar, Türkiye’de gıda israfının yüzde 60’ının hanelerde, yüzde 28’inin hizmet sektöründe ve yüzde 12’sinin perakende sektöründe ortaya çıktığını belirtti. İsrafın yüzde 10 oranında azaltılmasının 50 milyar TL’lik tasarruf potansiyeli yarattığını ve bunun 1,8 milyon ailenin yıllık asgari geçim düzeyine denk geldiğini ifade etti. Sidar, planlı alışverişten doğru saklama yöntemlerine, porsiyon kontrolünden toplu tüketim alanlarında ihtiyaç odaklı sunuma kadar atılacak adımların hem israfı azaltacağını hem de kaynak kullanımında verimliliği artıracağını söyledi.
Zincirin Her Halkasında Bilinç ve Eğitim Şart
Fabrikalar, küçük esnaf ve KOBİ’lerde de gıda kaybının önlenmesi için eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemine dikkat çeken Sidar, özellikle soğuk zincirin korunması ve ürünlerin doğru sıcaklıkta saklanmasının kritik olduğunu belirtti.
Türkiye’nin Sıfır Atık Vizyonu
Sidar, Türkiye’nin Sıfır Atık Projesi ve Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 organizasyonunun, atık yönetimi ve çevre bilinci açısından önemli eşikler olduğunu vurguladı. “Sayın Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Projesi, sürdürülebilirlik alanında güçlü bir farkındalık ve dönüşüm zemini oluşturdu. TÜGİS olarak, gıda sektöründe sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşması adına bu vizyonu desteklemeye devam ediyoruz” dedi.
Avrupa’da Örnek Uygulamalar
Gıda israfını önlemede Fransa öne çıkıyor. 2016 tarihli Garot Yasası ile 400 metrekareden büyük süpermarketler, satılmayan yenilebilir gıdaları imha etmek yerine hayır kurumlarına bağışlamak zorunda. Ayrıca zorunlu biyolojik atık ayrıştırma, çiftliklere teşvik edici bağışlar ve restoranlarda “artık yemek poşetleri” uygulamaları gibi önlemler de hayata geçiriliyor.
TÜGİS Hakkında
1961 yılında kurulan TÜGİS, Türkiye’nin önde gelen gıda üreticilerini çatısı altında toplayan ve Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu’nun (TİSK) kurucu üyesi olan öncü bir sivil toplum örgütüdür. Yarım asrı aşkın süredir Türk gıda sanayiinin gelişimi ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünün artırılması için çalışmalar yürütmektedir.
