ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne (U.S. Food and Drug Administration) göre, Amerika Birleşik Devletleri’nin gıda arzının tahminen %30–40’ı atık olarak çöpe gidiyor. Gıda bilimi ve bahçecilik uzmanları, bunun bir sonraki mahsul grubunu yetiştirmek için bir temel oluşturup oluşturamayacağını incelemek üzere bir araya geldi.
Arkansas Üniversitesi Sistemi Tarım Bölümü’nde (University of Arkansas System Division of Agriculture) sürdürülebilir meyve ve sebze üretimi alanında yardımcı doçent olan Matt Bertucci, “Bu çalışma, aksi takdirde depolama sahasına gidecek, sera gazı üretecek ve bir şekilde çevreye zarar verecek gıda atıklarını yakalamakla ilgili,” dedi. “Bunun yerine, bunu organik bir yetiştirme ortamı—fide üretiminde kullanılabilecek organik bir katkı/kompost—üretmek için değerlendiriyoruz,” diye ekledi. Bertucci, Tarım Bölümü’nün araştırma ve yayım birimleri olan Arkansas Agricultural Experiment Station ve Cooperative Extension Service kapsamındaki bahçecilik bölümünün ve Arkansas Üniversitesi’ndeki Dale Bumpers Tarım, Gıda ve Yaşam Bilimleri Fakültesi’nin bir parçası. “Assessing Food Waste Compost as a Substrate Amendment for Tomato and Watermelon Seedlings” (Domates ve Karpuz Fideleri İçin Yetiştirme Ortamı Katkısı Olarak Gıda Atığı Kompostunun Değerlendirilmesi) başlıklı çalışma HortTechnology dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar; fide çimlenmesi, büyümesi ve besin alımını karşılaştırmak amacıyla domates ve karpuz fidelerini şu ortamlarda yetiştirdi: yalnızca gıda atığından oluşan yetiştirme ortamı, yalnızca ticari torf (peat moss) bazlı saksı harcı ve bu ikisinin farklı oranlarda karışımları. Saf gıda atığı içeren ortam, ticari bir ortak tarafından sağlanan gıda artıkları ile bir ağaç hizmetleri şirketinden temin edilen odun yongalarından oluşturuldu. Çalışma, gıda atığı kompostunun ticari saksı harcına tek başına bir alternatif olarak uygun olmayabileceğini, ancak bir karışımın parçası olarak kullanılabileceğini ortaya koydu. Sonuçlar, %50’nin altında gıda atığı kompostu içeren karışımların daha iyi fide çıkışı ve büyümesi sağladığını; saf gıda atığı ortamına kıyasla daha iyi biyokütle birikimine sahip olduğunu gösterdi. Biyokütle birikimi, bir bitkinin sağlığı ve potansiyel veriminin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen Bertucci, gıda atıklarını kompostlaştırmanın değerini vurgulayarak bunun atıkların depolama sahasına gitmesini önlediğini ve kullanılabilir bir yan ürün sunduğunu belirtti.
“Kompost, sürdürülebilirlik açısından en uygun nokta,” dedi. Ortak yazarlar arasında eski lisansüstü öğrenci Allyson Hamilton ve gıda bilimi bölümünden Profesör Kristen Gibson ile bahçecilik bölümünden bölüm başkanı Mary Savin, program asistanı D.E. Kirkpatrick ve lisansüstü öğrenci R.C. Woody-Pumford yer aldı.
Gibson; gıda güvenliği ve mikrobiyoloji profesörü, Gıda Güvenliğinde Donald “Buddy” Wray Kürsüsü’nün (Endowed Chair) sahibi ve deney istasyonuna bağlı Arkansas Center for Food Safety’nin direktörüdür. Savin ise bahçecilik bölümünde profesör ve bölüm başkanıdır.
Kaynak - Allyson N. Hamilton et al, Assessing Food Waste Compost as a Substrate Amendment for Tomato and Watermelon Seedlings, HortTechnology (2025). DOI: 10.21273/horttech05559-24/ Journal information: HortTechnology / https://phys.org/news/2026-01-food-compost-effective-potting.html
