Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin ihracat potansiyelini tam anlamıyla hayata geçirebilmesi için ihracat pazarlarında uygulanan kota ve gümrük vergilerinin azaltılması ya da kaldırılması gerektiğini söyledi.
Sektörün öncelikli talep ve beklentilerini içeren kapsamlı bir raporu Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’a sunduklarını belirten Uçak, ihracatın önündeki ticari engellerin kaldırılması halinde sektörün orta vadede 10 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşabilecek kapasiteye sahip olduğunu vurguladı.
“Bugün yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerimizin toplam ihracatı 6,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Üretim gücümüz, altyapımız ve ürün çeşitliliğimizle bu rakamı kısa sürede 10 milyar dolara taşıyabilecek potansiyele sahibiz. Bunun için özellikle ihracat pazarlarında uygulanan kotaların kaldırılması ve gümrük vergilerinin düşürülmesi büyük önem taşıyor” diyen Uçak, bu konuda Ticaret Bakanlığı’nın desteğini talep ettiklerini ifade etti.
İşlenmiş Ürün Destekleri Yeniden Devreye Alınmalı
Katma değerli üretim ve ihracatın Türkiye ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirten Uçak, işlenmiş ürünlere yönelik desteklerin yeniden hayata geçirilmesinin sektörün uluslararası rekabet gücünü artıracağını söyledi.
Uçak, “İşlenmiş ürünlere yönelik DFİF desteklerinin, katma değerli üretim yapan firmalarımızın küresel pazarlardaki rekabetçiliğini güçlendirecek şekilde yeniden uygulanmasını talep ediyoruz” dedi.
Kuru Domateste AB Kotası Yetersiz Kalıyor
Türkiye’nin dünya kuru domates ticaretinde lider ülkeler arasında yer aldığını hatırlatan Uçak, Avrupa Birliği tarafından uygulanan 8 bin 900 tonluk ithalat kotasının sektörün büyümesini sınırlandırdığını ifade etti.
“Geçmiş yıllarda bu kota 5-6 ayda dolarken, bugün ocak ayı içerisinde tamamlanıyor. 2025 yılında 189 milyon dolarlık kuru domates ihracatı gerçekleştirdik ve dünya sıralamasında İtalya’nın ardından ikinci sırada yer alıyoruz. Avrupa Birliği kotasının kaldırılması ya da en az 40 bin tona çıkarılması sektörümüz açısından büyük önem taşıyor” diye konuştu.
Mısır’a Elma İhracatında Gümrük Vergisi Engeli
Türkiye’nin son yıllarda elma ihracatında önemli bir ivme yakaladığını belirten Uçak, yıllık ihracat kapasitesinin 300 bin tona ulaştığını söyledi.
Mısır pazarından gelen talebin arttığını ancak yüzde 40 oranındaki gümrük vergisinin ihracatçıların rekabet gücünü olumsuz etkilediğini ifade eden Uçak, “Mısır’a elma ihracatında uygulanan gümrük vergisinin kaldırılması veya düşürülmesi için iki ülke arasında görüşmeler yapılmasını talep ettik” dedi.
Salça ve Domates İhracatında Düzenleme Beklentisi
Avrupa Birliği tarafından salça ürünlerine uygulanan kotaların artırılmasının da sektör açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Uçak, Türkiye’nin bu alanda küresel ölçekte güçlü bir oyuncu olduğunu vurguladı.
Ukrayna’ya domates ihracatında ise mevcut yüzde 10 gümrük vergisine ek olarak uygulanan anti-damping vergilerinin ihracatı olumsuz etkilediğini belirten Uçak, söz konusu kararın yeniden değerlendirilmesi için diplomatik girişimlerin artırılmasını talep ettiklerini söyledi.
“Sayın Bakanımız Çözüm Konusunda Olumlu Yaklaşım Sergiledi”
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın sektör temsilcilerinin taleplerini dikkatle dinlediğini belirten Uçak, görüşmeye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Sayın Bakanımız, ilettiğimiz tüm konuları dikkatle değerlendirdi. İlgili ülkelerdeki mevkidaşlarıyla yapacağı görüşmelerde sektörümüzün taleplerini gündeme taşıyacağını ve çözüm için gerekli çabayı göstereceğini ifade etti. Gösterdiği yakın ilgi ve yapıcı yaklaşım için kendilerine teşekkür ediyoruz.”
2026 Hedefi: 7,5 Milyar Dolar İhracat
Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin 2025 yılında toplam 6,3 milyar dolarlık ihracata ulaştığını hatırlatan Uçak, 2026 yılının ilk beş ayında da güçlü büyümenin devam ettiğini belirtti.
Ocak-Mayıs döneminde sektör ihracatının yüzde 18 artışla 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldiğini kaydeden Uçak, uygun iklim koşullarının üretime olumlu yansımasının da etkisiyle yılın ikinci yarısında ihracat performansının güçlenmesini beklediklerini söyledi.
“Üretim gücümüz, ürün çeşitliliğimiz ve ihracat pazarlarımızdaki etkinliğimiz sayesinde 2026 yılını 7,5 milyar dolarlık ihracatla tamamlayabileceğimize inanıyoruz. Ticaretimizin önündeki kotaların kaldırılması ve gümrük vergilerinin düşürülmesi halinde ise orta vadede 10 milyar dolarlık ihracat hedefi ulaşılabilir bir hedef olacaktır” dedi.
