Kakaonun sağlık üzerindeki etkileri bilim dünyasında uzun süredir araştırılıyor. Kalp-damar sağlığından ruh haline kadar pek çok alanda incelenen bitter çikolata, şimdi de “biyolojik yaşlanma” ile ilişkisi üzerinden gündemde. Aging (Albany NY) dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, kakaoda doğal olarak bulunan teobromin adlı bileşenin biyolojik yaşlanma göstergeleriyle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.
İngiltere ve Almanya’da yürütülen ve 1.600’den fazla kişinin verilerinin analiz edildiği araştırmada, yaşlanma süreci yalnızca takvim yaşıyla değil, DNA metilasyonuna dayalı “biyolojik yaş saatleri” ile değerlendirildi. Bulgular, kandaki teobromin düzeyi daha yüksek olan bireylerde biyolojik yaşlanmanın daha yavaş seyrettiğini gösterdi.
“Biyolojik yaş, hücrelerin yıpranma düzeyini gösterir”
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Murat Baş, biyolojik yaş kavramının kronolojik yaştan farklı olduğuna dikkat çekti.
Prof. Dr. Murat Baş, “Takvim yaşı hepimiz için aynıdır; ancak biyolojik yaş, hücrelerimizin ve dokularımızın ne kadar yıprandığını gösterir. Bu çalışmada DNA metilasyonuna dayalı yaş saatleri kullanılarak hücresel yaşlanma hızı ölçülmeye çalışılmış. Kandaki teobromin düzeyi ile epigenetik yaş göstergeleri karşılaştırılmış ve daha yüksek teobromin düzeyine sahip bireylerde hücresel yaşlanmanın daha yavaş olduğu gözlemlenmiştir” dedi.
“Teobromin kafein değildir”
Bitter çikolatada doğal olarak bulunan teobromin, sıklıkla kafeinle karıştırılsa da farklı metabolik etkilere sahip bir bileşen. Prof. Dr. Baş, “Teobromin kafein değildir. Uyarıcı etkisi daha hafiftir ve metabolik etkileri farklıdır. Çalışmada gözlenen etkinin kafeinle açıklanamıyor olması önemli. Burada kakao kökenli özgün bir molekülden söz ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Araştırmanın iki farklı Avrupa popülasyonunda benzer sonuçlar göstermesinin dikkat çekici olduğunu belirten Baş, buna rağmen çalışmanın nedensellik kanıtlamadığını vurguladı: “Bu bulgular ‘teobromin gençleştirir’ anlamına gelmez. Ancak ilişkinin araştırılmaya değer olduğunu gösterir.”
“Daha fazla çikolata tüketin” mesajı değil
Uzmanlar, araştırmanın kamuoyunda yanlış yorumlanmaması gerektiğinin altını çiziyor. Prof. Dr. Baş, “Bu çalışma daha fazla çikolata tüketilmesini önermiyor. Bitter çikolata enerji yoğun bir besindir ve aşırı tüketimi kilo artışına yol açabilir. Özellikle yüksek kakao oranına sahip (%70 ve üzeri) ürünlerde teobromin miktarı daha yüksektir; ancak şeker ve yağ içeriği de mutlaka dikkate alınmalıdır” dedi.
Sağlıklı yaşlanmada bütüncül yaklaşım
Sağlıklı yaşlanmanın tek bir besine bağlı olmadığını vurgulayan Baş, Akdeniz tipi beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigaradan uzak durma ve kaliteli uykunun temel belirleyiciler olduğunu belirtti. Bitkisel kaynaklı ve antioksidan içeriği yüksek besinlerin hücreleri strese karşı koruyabileceğini ifade eden Baş, “Beslenme yalnızca kalori hesabı değildir. Besinlerdeki biyoaktif bileşenler hücresel süreçleri etkileyebilir. Bu çalışma, beslenme ile yaşlanma biyolojisi arasındaki ilişkinin ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bilim dünyasında yeni araştırma alanlarının kapısını aralayan bulgular, beslenmenin yalnızca kilo kontrolü değil, sağlıklı yaş alma süreci açısından da kritik rol oynadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar ise bireysel besinlere odaklanmak yerine dengeli ve çeşitli bir beslenme modelinin benimsenmesi gerektiğini vurguluyor.
