Eti Alüminyum, havacılık ve uzay sanayisinde kullanılan ileri alaşımlardan alüminyum lityumun Türkiye’de yerli olarak üretilmesi için 30 milyon dolarlık yatırım yapıyor. 2028 yılında devreye alınması planlanan yeni döküm hattıyla Türkiye, dünyada alüminyum lityum üretebilen ülkeler arasına girecek. Alaşım, geleneksel alüminyuma göre yaklaşık yüzde 15 daha düşük ağırlığı ve yüksek mukavemet özellikleriyle uçak, uzay aracı ve roketlerin kritik yapısal bileşenlerinde kullanılıyor.
Türkiye’nin tek birincil alüminyum üreticisi ve madenden son ürüne kadar üretim gerçekleştirebilen tek entegre alüminyum tesisine sahip olan Eti Alüminyum, ileri malzeme üretim kapasitesini geliştirmeye yönelik yatırımlarını sürdürüyor.
Savunma sanayisi başta olmak üzere yüksek katma değerli sektörlere yönelik üretim kapasitesini artırmak amacıyla 400 milyon dolarlık haddehane yatırımını sürdüren şirket, bunun yanı sıra havacılık ve uzay sanayisinin ihtiyaç duyduğu stratejik alaşımlardan biri olan alüminyum lityum üretimi için yeni bir yatırım kararı aldı.
Eti Alüminyum, 30 milyon dolarlık yatırımla yeni bir döküm hattı kuracak. 2028 yılında üretime başlaması planlanan hatla birlikte Türkiye, bugün yalnızca ABD, Rusya, Çin ve Fransa’nın üretim gerçekleştirdiği alüminyum lityum alaşımını yerli olarak üretebilen ülkeler arasına katılacak.
Daha düşük ağırlık, daha yüksek performans
Alüminyum lityum alaşımlarının özellikle havacılık ve uzay uygulamalarında öne çıkmasının temel nedenlerinden biri, düşük yoğunlukla birlikte yüksek mekanik performans sunması.
Eti Alüminyum Genel Müdür Yardımcısı Yaşar Bayraktar, alüminyum lityumun stratejik önemine ilişkin değerlendirmesinde, teknolojik gelişmelerin alüminyum ve ileri alaşımların kullanım alanlarını genişlettiğini belirterek şöyle konuştu:
“Günümüzde hızla gelişen teknoloji ve öne çıkan stratejik sektörler, alüminyumun kullanım alanlarını da genişletiyor. Özellikle savunma sanayisi, havacılık ve uzay gibi katma değeri yüksek sektörlerde alüminyum ve ileri alaşımlar artık kritik bir öneme sahip. Alüminyum lityum da düşük yoğunluğu ve yüksek performansı sayesinde özellikle havacılık ve uzay teknolojilerinde öne çıkan stratejik malzemelerden biri.”
Alüminyum lityum alaşımın geleneksel alüminyuma kıyasla yaklaşık yüzde 15 daha hafif olduğunu belirten Bayraktar, malzemenin düşük yoğunluğun yanı sıra yüksek sürünme ve korozyon direnci, sertlik, mukavemet ve yorulma direnci gibi özelliklere sahip olduğunu ifade etti.
Alüminyum lityum alaşımları; uçak gövdeleri, kanat kirişleri ve roket bileşenleri gibi ağırlığın azaltılmasının ve mekanik performansın kritik olduğu yapısal parçalarda kullanılıyor.
Bayraktar, “Bu nedenlerle alüminyum lityum üretimimizi, Türkiye’nin uzay ve havacılık alanındaki hedeflerini kendi sanayi altyapısı ve yerli üretim kabiliyetiyle destekleyecek önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz. Entegre üretim yapımızı, yüksek teknoloji ve ileri malzeme üretimiyle bir üst seviyeye taşıyoruz. Alüminyum lityum şu anda sadece ABD, Rusya, Çin ve Fransa’da üretiliyor. Biz üretime başladığımızda Türkiye de bu ülkeler arasına katılacak” dedi.
400 milyon dolarlık haddehane yatırımında üretim hazırlığı
Eti Alüminyum’un yüksek katma değerli alüminyum ürünlerinde kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlarından biri olan haddehane projesinde de üretim için hazırlıklar devam ediyor.
Yaklaşık 400 milyon dolarlık yatırımla kurulan haddehanede sıcak ve soğuk hadde ürünlerinin üretilmesi planlanıyor. Haddehaneyi besleyecek yeni dökümhane yatırımıyla birlikte tesisin, Türkiye’nin yassı alüminyum ürünlerindeki dışa bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Bayraktar, haddehane yatırımına ilişkin olarak, “Sıcak ve soğuk hadde ürünlerinin üretileceği haddehaneyle bu tesisi besleyecek yeni dökümhane, yassı alüminyum ürünlerinde 600 milyon dolarlık ithalatın önüne geçecek. Haddehanenin üretime başlaması ile birlikte Türkiye’nin savunma sanayisine daha yüksek katma değerli ürün sunulacak” dedi.
Alüminyum üretiminde yenilenebilir enerji kapasitesi artırılıyor
Eti Alüminyum, yüksek teknoloji ve ileri malzeme yatırımlarının yanı sıra üretimde kullanılan enerjinin dönüşümüne yönelik yatırımlarını da sürdürüyor.
Şirket, Seydişehir’deki 189 MW güneş enerjisi kurulu gücüne ek olarak Gaziantep’te 90 MW kurulu güce sahip güneş enerji santralini devreye aldı. Sivas’ta planlanan 42 MW’lık yeni GES yatırımıyla birlikte güneş enerjisindeki toplam kurulu gücün 321 MW’a çıkarılması hedefleniyor.
Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla sanayi tesislerinde kullanılan elektriğin tamamının temiz enerji kaynaklarından karşılanması amaçlanıyor. Oymapınar Hidroelektrik Santrali ile başlayan enerji dönüşümü, güneş enerjisi yatırımlarıyla genişletilerek üretim süreçlerinin daha düşük karbonlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin entegre alüminyum üretim kapasitesi güçleniyor
1967 yılında temelleri atılan ve 1973 yılında üretime başlayan Eti Alüminyum, 2005 yılından bu yana Cengiz Holding çatısı altında faaliyet gösteriyor.
Özelleştirme sonrasında tesislerinde yenileme, kapasite artırımı ve teknoloji yatırımlarına hız veren şirkete, haddehane yatırımı hariç bugüne kadar 700 milyon doların üzerinde yatırım gerçekleştirildi.
Bugün madenden son ürüne kadar üretim yapabilen Türkiye’nin tek entegre alüminyum üretim tesisine sahip olan Eti Alüminyum’da yıllık 82 bin ton alüminyum üretiliyor.
Şirketin ürünleri; pencere profillerinden havacılık ve savunma sanayisine, turizm sektöründen farklı endüstriyel uygulamalara kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Alüminyum lityum yatırımı ve devam eden haddehane projesiyle Eti Alüminyum’un ileri malzeme ve yüksek katma değerli alüminyum ürünlerindeki üretim kabiliyetinin daha da artırılması hedefleniyor.
