Röportaj : Murat Soygür
EM Mineraller, 2022 yılından bu yana standart ürün tedariki yapan bir şirket olmanın ötesine geçerek endüstriyel hammaddeler bağlamında öne çıkan bir çözüm merkezi görevi üstleniyor. Gerçekleştirdiğimiz röportajda EM Mineraller Genel Müdürü Mehmet Bulut, şirketin kuruluş hikayesi ve uzun vadeli stratejik hedeflerinin yanı sıra endüstriyel minerallerin boya sektöründeki fonksiyonel rolü hakkında değerli bilgilerini okuyucularımızla paylaştı.
Bize kısaca kendinizden ve profesyonel özgeçmişinizden bahsedebilir misiniz?
1972 Ankara doğumluyum. Ankara Atatürk Anadolu Lisesi’ni bitirdikten sonra, 1995’te İTÜ İşletme Mühendisliğini, 1997’de de yüksek lisansımı tamamladım. Daha sonra Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği doktorasına devam ederken, akademik kariyeri bırakıp daha cazip olanaklar olduğu için, sadece özel sektörde çalışmaya karar verdim.
İlaç, lastik, tarım gibi çok farklı sektörlerde faaliyet gösteren, uluslararası firmalardaki finans, satış ve yönetim tecrübelerimin yanı sıra, 2006 senesinden beri, yani yaklaşık 20 senedir endüstriyel hammaddeler sektöründeyim. Bu süre boyunca, farklı mineraller, farklı ülke ve coğrafyalar, farklı proses ve sektörler deneyimleme fırsatım oldu. Türk boya sanayisinde bir girdi olarak, ilk kez sıvı kalsit ve sıvı kaolin yatırımını gerçekleştiren ekibi ve süreci bizzat yönettim. Bu kadar farklı sektörde, farklı kademelerde ve rollerde başarılı olmamda herhalde temelde, “İşletme Mühendisliği” gibi çok-yönlü bir eğitim ile gelen geniş bakış açısı ve analitik sorgulamanın rolü olsa gerek.
EM Mineraller’in kuruluş hikayesini anlatabilir misiniz? Türkiye pazarında ve global pazarda kendinizi nasıl konumlandırıyorsunuz?
Derginizdeki teknik yazılarımda sıkça vurgulamaya çalıştığım bir gerçek var: Endüstriyel hammaddeler ya da mineraller, basit birer “dolgu” malzemesi değil, performansın sessiz mimarlarıdır. 2022 senesinde EM Mineralleri kurarken temel motivasyonum, bu anlamda sektörde “performans partneri” olabilmek, yani standart ürün tedariki yapan bir yapıdan ziyade, endüstriyel hammaddeler bağlamında “reçete mühendisliği” yapabilmek, farklı ihtiyaçlara cevap verebilmek idi.
Bu nedenle biz, zincir marketlere benzettiğim, “ne olsa satarız” diyen ve geniş bir ürün grubunu bulunduran büyük bir distribütörlük yapısında olmayı istemedik. “Küçük güzeldir” anlayışıyla, odaklanmaya inanarak, sadece uluslararası endüstriyel hammadde tedarikçileri ile Türkiye satış mümessili (sales agent) olarak çalışmaktayız. Kimse yanlış anlamasın ama, “stok yönetimi” bizim için katma değeri yüksek bir süreç değildir. Bugün çoğu distribütör ‘müşterimiz ile neyi farklı yapabiliriz’ sorusuna odaklanmak yerine, maalesef sadece stok yönetimi yapan bir yapıya dönüşmüş durumda. İlaç sektöründen örnek verirsek, adeta birer büyük ecza deposu gibi.
Buradan hareketle, tedarikçilerimizi seçerken, Ar-Ge ve laboratuvar olanaklarının güçlü olmasına, müşterilerimize yeni ve farklı bir açısı getirebilme potansiyeline bakıyoruz. Sıvı kalsit projesinde olduğu gibi, burada da kaolin, talk, perlit, kalsit gibi farklı endüstriyel hammaddelerin formülasyon sayesinde prosesi ve nihai ürün kalitesini nasıl değiştirebileceğini göstermek istiyoruz. Kısacası biz müşterilerimizin “performans partneri” olmak istiyoruz.
Şirketinizin uzun vadeli büyüme stratejisinin temel taşları nelerdir?
Büyümeyi sadece ciro veya tonaj artışı olarak görmüyoruz. Bizim için gerçek büyüme, 'bilgi derinliği' ve 'uygulama çeşitliliği' ile ölçülür. Stratejimizin temelinde, Türkiye’deki üreticilerin küresel rekabet gücünü artıracak, “niş” özellikte veya bilinen, ama tam potansiyelinde kullanılamayan mineral çözümlerini portföyümüze katmak var.
Çok düşük marjlarda büyük tonajlarda satış ve kârlı lojistik yönetimi yerine, asıl işimize odaklanarak, müşterimize değer katma amaçlı 'mümessillik ve teknik danışmanlık' modelimizi koruyacağız. Gelecekte, EM Mineraller’in sadece bir hammadde tedarikçisi değil, Ar-Ge aşamasında kapısı çalınan bir 'çözüm merkezi' olarak anılmasını hedefliyoruz. Yani dikeyde uzmanlaşıp, yatayda hizmet verdiğimiz sektörleri nitelikli minerallerle genişleteceğiz.
Kaolin ve talk gibi dolgu minerallerinin boya performansına etkisini nasıl açıklarsınız?
Aslında bu sorunun cevabı, bizim 'performans partnerliği' mottomuzun kalbinde yatıyor. Bu mineraller basit birer hacim artırıcı değil, formülasyonun mekanik ve optik dengesini kuran fonksiyonel bileşenlerdir.
Örnek verirsek, doğru seçilmiş bir kaolin, sadece beyazlık sağlamakla kalmaz; lamellar (plakalı) yapısı sayesinde boyanın örtücülüğünü optimize eder. Bu da üreticinin en maliyetli kalemlerinden biri olan Titanyum Dioksit (TiO2) kullanımını, performanstan ödün vermeden düşürmesine olanak tanır. Ama burada bir detay daha var, bunu çoğu boya formülatörü bilmez, bilmesine de gerek yoktur ama önemlidir.
Örneğin, bizim Artemyn ile sunduğumuz Brezilya Amazon Capim havzası kaynaklı kalsine kaolinler, piyasadaki standart Çin menşeli ürünlere kıyasla çok daha düşük aşındırıcılığa sahiptir. Çünkü Amazon ormanlarında farklı bir jeolojik formasyon ve buna bağlı mineralojik yapıları vardır ve daha saftırlar. Kağıt sektöründe tek tercihtir ama boyada pek tanınmaz. Ama Capim kaolini, lamellar yapısı ile örneğin makinelerinizi Çin kaolinine göre daha az aşındıracaktır. Bu bakış açısı ise sizi, klasik Ar-Ge nin sınırlarını aşıp, “formülasyon maliyeti odaklılıktan” “toplam üretim maliyeti” odaklılığa taşıyacaktır.
Hatta mesela sıvı kalsit projesinin sonucunda gördüğümüz gibi, mineraller sizi pazardaki talebe daha hızlı yanıt verebilme potansiyeline, o da sizi pazarlama süreçlerinde daha üst seviyede stratejik proaktifliğe taşıyacaktır. Ya da tozun azalması ile, daha sağlıklı ve güvenli bir üretim söz konusu olacaktır. Kısacası konu klasik dolgu malzemesinin çok ötesindedir. Ama maalesef, bazen konuya bütünleşik bakılmıyor, sadece formülasyon maliyeti ile kararlar alınıyor.
Talk ise, boya filmine esneklik ve mekanik direnç kazandırır. Özellikle dış cephe boyalarında çatlamayı önlerken, plakalı yapısı sayesinde suyun ve diğer korozif maddelerin alt yüzeye ulaşmasını engelleyen bir 'bariyer etkisi' yaratır. Biz müşterilerimize bu mineralleri sunarken, 'ne kadar' diye değil, 'hangi mineralojik yapı, hangi tanecik boyutu ve formu' ile yaklaşıyoruz. Türk boya endüstrisinin bugünkü kalite algısını korumasında bu yaklaşımın çok önemli olduğuna inanıyoruz.
Mineral üretimi ve kullanımı açısından sürdürülebilirlik sizin için ne ifade ediyor?
Açık konuşmak gerekirse, bugün için sürdürülebilirlik bizim için konuşula konuşula, içi boşaltılmış bir söylemdir. Oysa gerçek anlamda sürdürülebilirlik, formülasyonun her aşamasında somut bir verimlilik kriteridir. Bu noktada, TiO2 extender olarak kullanılan kaolin gibi fonksiyonel minerallerin, TiO2’ye kıyasla sunduğu avantajlar çok kritiktir. Örneğin, TiO2 üretimi, sülfat veya klorür prosesleri nedeniyle oldukça yüksek enerji tüketimi gerektiren ve yoğun karbon salınımına neden olan bir süreçtir. Buna karşılık; talk, kaolin gibi doğal minerallerin üretim ve işleme süreçleri, birim ağırlık başına çok daha düşük bir karbon ayak izine sahiptir. Reçetede TiO2 miktarını bu minerallerle optimize etmek, nihai boyanın toplam karbon yükünü doğrudan aşağı çeker.
Karbon ayak izinin yanında, bir diğer boyut da VOC (Uçucu Organik Bileşik) avantajıdır. Özellikle su bazlı sistemlerde, yüksek performanslı minerallerin kullanımı, formülasyonun katı madde oranını dengelerken viskozite kontrolüne yardımcı olur. Bu, bazı durumlarda daha az solvent veya katkı maddesi kullanımı anlamına gelir ki bu da doğrudan VOC salınımının azaltılmasına katkı sağlar.
Ayrıca kaliteli bir endüstriyel mineral kullanımı, boyanın örtücülüğünü ve yayılmasını iyileştirir. Bu durum, son kullanıcının daha az kat uygulama yaparak aynı sonucu almasını sağlar. Daha az ürün sarfiyatı, üretimden uygulamaya kadar tüm zincirde enerji tasarrufu demektir.
