Türkiye’nin önde gelen tüketici, sürdürülebilirlik, gıda güvenliği, perakende ve gıda sanayii kuruluşları; her yıl milyonlarca ton önlenebilir gıda israfına yol açan Son Tüketim Tarihi (STT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) konusundaki bilgi eksikliğine dikkat çekmek amacıyla ortak bir deklarasyon yayımladı.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 14 milyon ton gıdanın çöpe gitmesini önlemeyi hedefleyen taraflar, gıda etiketlerinin doğru okunması ve evlerde yaşanan görünmez gıda israfının azaltılması için kapsamlı bir “Gıda Okuryazarlığı Seferberliği” başlattıklarını duyurdu.
Ortak bildiride, STT ve TETT kavramlarının doğru anlaşılmasının hem gıda israfının azaltılmasına hem de toplumsal bilinç düzeyinin artırılmasına önemli katkı sağlayacağı vurgulandı.
Türkiye’de Her Yıl 14 Milyon Ton Gıda Çöpe Gidiyor
Türkiye’de evler, perakende noktaları ve hizmet sektörü kaynaklı doğrudan tüketim aşamasında her yıl yaklaşık 14 milyon ton gıda israf ediliyor.
İsraf edilen yalnızca gıda değil; aynı zamanda su, enerji, emek, zaman ve ülkenin ekonomik kaynakları da kaybediliyor. Uzmanlara göre evlerde yaşanan gıda israfının en önemli nedenlerinden biri, tüketicilerin gıda etiketlerini doğru yorumlayamaması.
Toplumun Yüzde 72’si STT ile TETT Arasındaki Farkı Bilmiyor
Araştırmalar, Türkiye’de her 10 kişiden 7’sinin Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) arasındaki farkı bilmediğini ortaya koyuyor. Bu bilgi eksikliği, tüketilebilir durumda olan milyonlarca ton güvenilir gıdanın gereksiz yere çöpe atılmasına neden oluyor.
Deklarasyona imza atan kuruluşlar, tüketicilerin korkuya değil bilimsel bilgiye dayalı kararlar almasını sağlayacak bir bilinçlendirme hareketi başlattıklarını açıkladı.
Kamuoyuna Çağrı: Gıda Etiketlerini Doğru Okuyalım
1. TETT İsrafı Önler, Milli Serveti Korur
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT); makarna, bakliyat, konserve ve bisküvi gibi dayanıklı gıdalarda ürünün kalite ve lezzet özelliklerini ifade eder. TETT, bir güvenlik uyarısı değildir.
Uygun koşullarda muhafaza edilmiş, ambalajı zarar görmemiş ve görünüm, koku ya da tat açısından herhangi bir bozulma belirtisi göstermeyen ürünler, TETT tarihi geçmiş olsa dahi tüketilebilir. Bu ürünleri kontrol etmeden çöpe atmak, ekonomik kaynakların israf edilmesi anlamına gelir.
2. STT Hayat Kurtarır, Taviz Verilemez
Son Tüketim Tarihi (STT); et, süt, balık ve yumurta gibi yüksek riskli, çabuk bozulabilen ürünlerde kullanılan bir gıda güvenliği kriteridir.
STT’si geçmiş ürünlerde görünür bir bozulma olmasa bile insan sağlığını tehdit eden mikroorganizmalar gelişebilir. Bu nedenle STT geçmiş ürünler kesinlikle tüketilmemelidir.
3. Gıda İsrafı İklim Krizini Derinleştiriyor
Birleşmiş Milletler verilerine göre gıda israfı tek başına bir ülke olsaydı, ABD ve Çin’in ardından dünyanın en büyük üçüncü sera gazı emisyon kaynağı olacaktı.
Bu nedenle TETT konusunda farkındalık yaratmak yalnızca ekonomik tasarruf değil, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir adım olarak görülüyor.
4. Bu Bir Bilinçli Tüketim Hareketidir
Gelişmiş ülkelerde TETT’si yaklaşan veya geçmiş ancak güvenli durumda olan ürünlerin ekonomiye kazandırılması; çevresel, ekonomik ve etik sorumluluğun bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’de de gıda okuryazarlığının artırılması, bilinçli tüketim kültürünün yaygınlaştırılması ve israfın azaltılması için tüm paydaşların ortak hareket etmesi gerektiği vurgulanıyor.
Tüm Paydaşlara Açık Çağrı
Sürdürülebilirlik ve çevre kuruluşlarına:
İklim kriziyle mücadeleyi evlerdeki gıda israfını azaltacak çalışmalarla güçlendirelim.
Tüketici örgütlerine:
Doğru etiket okuma ve gıda okuryazarlığı konusunda toplumsal farkındalığı birlikte artıralım.
Üreticilere ve perakende sektörüne:
TETT’si yaklaşan ürünlerin indirim uygulamaları, gıda bankacılığı ve sosyal sorumluluk projeleri aracılığıyla yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayalım.
Medya kuruluşlarına:
Bilimsel gerçekleri görünür kılarak bilinçli tüketim kültürünün yaygınlaşmasına destek olalım.
Gıda güvenliğinden taviz vermeden, bilimi ve doğru bilgiyi mutfaklarımıza taşıyalım.
Kokusunda, tadında ve dokusunda bozulma yoksa; TETT’si geçmiş gıdanı çöpe atma, geleceğini koru.
Gıdanı Koru, Yarını Kurtar!
#gıdanıkoru #gıdanıkoruyarınınıkurtar #gıdaseferberliği #gıdaokuryazarlığı
İmzacı Kuruluşlar
-Gıda Güvenliği Derneği
-Gıda Perakendecileri Derneği
-Güvenilir Ürün Platformu
-Sürdürülebilirlik Akademisi
-Sürdürülebilir Gıda Platformu
-Temel İhtiyaç Derneği
-Tüketici Başvuru Merkezi
-Tüketiciyi Koruma Derneği
-Tüketici Şikayetleri Federasyonu
-Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası
-Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu
