İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Atila Altuntaş, polikistik böbrek hastalığının uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebildiğine dikkat çekerek, erken tanı, düzenli nefroloji takibi, tansiyon kontrolü ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının böbrek fonksiyonlarının korunmasında büyük önem taşıdığını söyledi.
Polikistik böbrek hastalığının böbreklerde zamanla büyüyen çok sayıda sıvı dolu kistin oluşmasına neden olan kalıtsal bir hastalık olduğunu belirten Altuntaş, hastalığın ilerleyen dönemlerde böbreklerin büyümesine, böbrek dokusunun zarar görmesine ve bazı hastalarda böbrek yetmezliğine yol açabileceğini ifade etti.
Her hastada böbrek yetmezliği gelişmediğini vurgulayan Altuntaş, düzenli takip ve uygun yaşam tarzı değişiklikleriyle böbrek fonksiyonlarının uzun yıllar korunabileceğini belirtti.
Aile öyküsü hastalık riskini artırıyor
Polikistik böbrek hastalığının çoğunlukla kalıtsal olduğunu söyleyen Doç. Dr. Altuntaş, anne veya babasında hastalık bulunan bireylerde görülme riskinin yaklaşık yüzde 50 olduğuna dikkat çekti.
"Aile öyküsü bulunan kişilerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları, hastalığın erken dönemde tespit edilmesi açısından büyük önem taşıyor." dedi.
Yıllarca belirti vermeden ilerleyebiliyor
Polikistik böbrek hastalığının uzun süre sessiz seyredebildiğini belirten Altuntaş, ilerleyen dönemlerde şu belirtilerin görülebileceğini söyledi:
-Yüksek tansiyon
-Bel ve yan ağrısı
-İdrarda kan görülmesi
-Sık idrar yolu enfeksiyonu
-Karında dolgunluk veya şişlik hissi
-Böbrek fonksiyonlarında azalma
Kontrolsüz yüksek tansiyonun böbrek hasarını hızlandırdığına dikkat çeken Altuntaş, hastaların tansiyonlarını düzenli takip etmeleri ve tedavilerini aksatmamaları gerektiğini vurguladı.
Erken tanı hastalığın seyrini yavaşlatabiliyor
Polikistik böbrek hastalığını tamamen ortadan kaldıran bir tedavinin henüz bulunmadığını belirten Altuntaş, erken tanı ve uygun tedaviyle hastalığın ilerleme hızının önemli ölçüde azaltılabileceğini ifade etti.
İlaç tedavisinin yanı sıra yaşam tarzı değişikliklerinin de büyük önem taşıdığını belirten Altuntaş, şu önerilerde bulundu:
-Tansiyonun hedef değerlerde tutulması
-Tuz tüketiminin azaltılması
-Düzenli fiziksel aktivite yapılması
-Sigara kullanılmaması
-Gereksiz ağrı kesici kullanımından kaçınılması
Bazı ağrı kesicilerin böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini hatırlatan Altuntaş, ilaçların mutlaka doktor önerisiyle kullanılması gerektiğini söyledi.
Yeterli sıvı tüketimi ihmal edilmemeli
Doç. Dr. Altuntaş, güncel tedavi kılavuzlarının ileri evre böbrek yetmezliği bulunmayan polikistik böbrek hastalarında yeterli sıvı tüketimini önerdiğini belirtti.
"Yeterli su tüketimi bazı hastalarda kist büyümesini uyaran vazopressin hormonunun baskılanmasına yardımcı olabilir." diyen Altuntaş, özellikle yaz aylarında artan sıvı kaybına karşı hastaların susamayı beklemeden su içmeleri gerektiğini söyledi.
Kalp yetmezliği, ileri evre böbrek hastalığı veya sıvı kısıtlaması gereken hastaların ise sıvı tüketimlerini mutlaka hekimlerinin önerileri doğrultusunda planlaması gerektiğini ifade etti.
Bu belirtileri ciddiye alın
Altuntaş, aşağıdaki belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti:
-İdrarda kan görülmesi
-Şiddetli yan veya bel ağrısı
-Ateş ve titreme
-Ani gelişen çok şiddetli baş ağrısı
-Kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon
-İdrar miktarında belirgin azalma
-Şiddetli susuzluk
-Bayılma hissi
-Kusma veya ishal
-Yüksek ateş
-Ciltte veya gözlerde sararma
-Koyu renkli idrar
-Belirgin halsizlik
Günlük yaşamda nelere dikkat edilmeli?
Doç. Dr. Altuntaş, polikistik böbrek hastalarına şu önerilerde bulundu:
Özellikle genç hastalarda tansiyon düzenli olarak evde takip edilmeli.
Günlük tuz tüketimi yaklaşık 5 gramı geçmemeli.
Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapılmalı.
İleri evre böbrek hastalığı veya kalp yetmezliği yoksa günlük 2-3 litre sıvı tüketilmeli.
Ağrı kesiciler yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalı.
Düzenli nefroloji kontrolleri ihmal edilmemeli.
"Doğru takip ile kaliteli bir yaşam mümkün"
Polikistik böbrek hastalarının doğru tedavi ve düzenli takip sayesinde uzun yıllar kaliteli bir yaşam sürdürebileceğini belirten Doç. Dr. Atila Altuntaş, sözlerini şöyle tamamladı:
"Polikistik böbrek hastalığı yaşamın sonu değildir. Erken tanı, düzenli doktor kontrolü, tansiyonun iyi yönetilmesi, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durulması ve yeterli sıvı tüketimiyle böbrek fonksiyonlarını uzun yıllar korumak mümkündür. Hastalarımızın önerilere uymaları, yaşam kalitelerini artırmanın en önemli anahtarıdır."
