Yaz aylarında doğada geçirilen sürenin artmasıyla birlikte kene kaynaklı hastalıklarda da artış yaşanıyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, özellikle yaz döneminde sık görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığında erken tanı ve doğru müdahalenin hayati önem taşıdığını belirterek korunma yöntemleri hakkında uyarılarda bulundu.
Türkiye'de KKKA vakalarının özellikle Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum başta olmak üzere İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kuzeyinde yoğunlaştığını belirten Ayan, hastalığın her yıl nisan-ekim ayları arasında görüldüğünü, vaka sayılarının ise haziran ve temmuz aylarında zirveye ulaştığını ifade etti.
Risk grubunda kimler bulunuyor?
KKKA'nın başlıca Hyalomma marginatum türü keneler aracılığıyla bulaştığını belirten Dr. Saliha Ayan, virüsün kenenin deriye tutunması veya çıplak elle ezilmesi sonucu bulaşabildiğini söyledi.
Virüsün ayrıca enfekte hayvanların ya da hastaların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabildiğini belirten Ayan, şu grupların daha yüksek risk altında olduğunu kaydetti:
-Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar
-Veteriner hekimler
-Kasaplar
-Sağlık çalışanları
-Endemik bölgelerde yaşayanlar veya bu bölgelere seyahat eden kişiler
Belirtiler kısa sürede ortaya çıkıyor
Dr. Ayan, kene tutunmasının ardından hastalık belirtilerinin genellikle 1 ila 5 gün içerisinde görüldüğünü belirterek şu bilgileri paylaştı:
"Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır vakalarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak sistemi ve idrar yollarında ciddi kanamalar görülebilir. Hastalık ilerlediğinde şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebilir. Ölüm vakalarının büyük bölümü şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği nedeniyle meydana gelir. Bu nedenle erken tanı ve destek tedavisinin zamanında uygulanması yaşam kurtarıcıdır."
Uzmanlar, KKKA için etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral tedavi bulunmadığını, bu nedenle erken tanı ve destek tedavisinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.
KKKA'dan korunmak için 5 öneri
Dr. Saliha Ayan, hastalıktan korunmak için şu önerilerde bulundu:
Riskli alanlarda uzun kollu, paçaları kapalı ve açık renkli kıyafetler tercih edin.
Doğadan döndükten sonra tüm vücudunuzu dikkatlice kontrol edin.
Vücuda tutunan keneye çıplak elle dokunmayın ve ezmeyin.
Keneyi uygun bir malzemeyle deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.
Keneyi çıkaramıyorsanız vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
Kene sonrası ilk 10 gün kritik
Kene çıkarıldıktan sonra ilk 10 günün yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Ayan, bu süreçte ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtilerin görülmesi halinde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.
Ayan ayrıca, günümüzde KKKA'ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş ve etkinliği kanıtlanmış bir aşının bulunmadığını belirterek, hastalıktan korunmada en etkili yöntemin kişisel önlemler ve erken farkındalık olduğunu ifade etti.
