Güney Atlantik’te bir gemide görülen vakaların ardından gündeme gelen hantavirüs, yeniden bir salgın ihtimali tartışmalarını beraberinde getirdi. Ancak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), mevcut durumda toplum geneline yayılmış bir bulaşma ya da pandemi riski bulunmadığını açıkladı.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği’nden Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, hantavirüs hakkında merak edilenleri değerlendirdi.
Kemirgen teması en önemli bulaş yolu
Hantavirüs, çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile temas sonucu insanlara bulaşıyor. Özellikle uzun süre kapalı kalmış ve yeterince havalandırılmamış alanlarda yapılan temizlik sırasında virüs içeren partiküllerin havaya karışması bulaş riskini artırıyor.
Depolar, ahırlar, kilerler, bağ evleri ve kullanılmayan yazlıklar riskli alanlar arasında yer alıyor.
Sadece bir türü insandan insana bulaşıyor
Uzmanlara göre hantavirüsler arasında insandan insana bulaşabilen tek tür Andes virüsü.
Dr. Saliha Ayan, hastalığın toplum içinde kolay yayılan bir enfeksiyon olmadığını belirterek şu bilgileri paylaştı:
“İnsandan insana bulaş esas olarak Güney Amerika’da görülen Andes virüsü ile ilişkilidir. Özellikle Arjantin ve Şili’de sınırlı bulaş vakaları bildirilmiştir. Avrupa ve Asya’daki hantavirüs türlerinde ise bu yönde bir bulaş kanıtı bulunmamaktadır.”
Belirtiler grip ile karışabiliyor
Hantavirüs belirtileri genellikle virüsle temastan 1 ila 8 hafta sonra ortaya çıkıyor. İlk aşamada belirtiler çoğunlukla grip ile karıştırılabiliyor.
Erken dönemde; ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, halsizlik, karın ağrısı, bulantı ve kusma görülebiliyor. Hastalığın ilerlemesi durumunda ise öksürük, nefes darlığı, akciğerlerde sıvı birikimi, tansiyon düşüklüğü, kanama bozuklukları ve böbrek yetmezliği gibi ciddi tablolar gelişebiliyor.
Kesin bir tedavi ve aşı yok
Hantavirüs enfeksiyonunda etkinliği kesin kanıtlanmış spesifik bir antiviral tedavi bulunmuyor. Tedavi süreci genellikle destekleyici bakım ve yakın takipten oluşuyor. Ağır vakalarda yoğun bakım desteği gerekebiliyor.
Ayrıca hantavirüse karşı geliştirilmiş yaygın bir aşı da bulunmuyor.
Korunmada en önemli adım: çevre hijyeni
Uzmanlar, hantavirüsten korunmada kemirgen temasını önlemenin kritik olduğunu vurguluyor.
Ev ve depolara kemirgen girişinin engellenmesi, riskli alanların havalandırılması ve temizlik sırasında dikkatli olunması gerekiyor. Özellikle kemirgen dışkısı bulunan alanların süpürülmesi önerilmiyor; bunun yerine yüzeylerin nemlendirilerek temizlenmesi gerekiyor.
Temizlik sırasında maske ve eldiven kullanılması, işlem sonrasında ellerin yıkanması da alınması gereken temel önlemler arasında yer alıyor.
