Eti Bakır, Türkiye Madencilik Sektöründe Bir İlk Olarak İklim ve Doğa Raporunu Yayımladı

Cengiz Holding grup şirketlerinden Eti Bakır, Türkiye madencilik sektöründe bir ilke imza atarak iklim ve doğa bağlantılı risk ve fırsatların birlikte ele alındığı “İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporu 2025”i yayımladı. Şirketin sekiz işletmesini kapsayan rapor, iklim değişikliği ve doğa kaybının üretim süreçleri üzerindeki etkilerini ve bu alanlardaki fırsatları bütüncül bir yaklaşımla değerlendiriyor.

Türkiye’nin bakır ihtiyacının yaklaşık yüzde 25’ini karşılayan Eti Bakır tarafından hazırlanan rapor, 1 Ocak–31 Aralık 2025 dönemine ait veriler temel alınarak oluşturuldu. Samsun, Mazıdağı, Küre, Adıyaman, Siirt, Murgul, Cerattepe ve İzmir’deki sekiz işletmenin dahil edildiği çalışma, madencilik ve metal sektöründe iklim ve doğa bağlantılı risklerin üretimin sürekliliği ve uzun vadeli değer yaratma perspektifiyle ele alınmasına odaklanıyor.

Eti Bakır Genel Müdürü Asım Akbaş, sürdürülebilirliği yalnızca çevresel etkilerin yönetilmesi olarak değil, uzun vadeli değer yaratma kapasitesini belirleyen stratejik bir unsur olarak değerlendirdiklerini belirtti.

COP31’in Türkiye’de düzenlenecek olmasının iklim değişikliğiyle mücadelenin reel sektörün üretim süreçlerindeki somut uygulamalarla ele alınması açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Akbaş, Cengiz Holding’in iklim değişikliği yaklaşımının kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, su kaynaklarının korunması ve doğal yaşamın desteklenmesi ekseninde şekillendiğini söyledi.

Akbaş, Eti Bakır’ın sekiz işletmesini kapsayan raporun iklim ve doğa bağlantılı risk ve fırsatları yalnızca çevresel etkiler açısından değil, üretimin sürekliliği ve uzun vadeli değer yaratma açısından da değerlendirdiğini vurguladı.

Raporda Eti Bakır’ın entegre üretim modeli doğa ve iklim perspektifinden ele alınırken, Küre–Mazıdağı–Samsun arasındaki üretim zinciri öne çıkıyor. Bir işletmede ortaya çıkan malzemenin diğer tesislerde hammadde olarak değerlendirilmesi, doğal kaynak kullanımının azaltılmasına ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlıyor.

Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi’nde ise metal içeren artık ürünler ile proseslerden ortaya çıkan kükürt dioksit, entegre üretim modeli kapsamında yeniden değerlendiriliyor. Bu girdiler katot bakır, sülfürik asit, fosforik asit ve gübre üretiminde kullanılırken, tesiste yıllık yaklaşık 5.919 ton bakır ve 680 bin ton sülfürik asit geri kazanılıyor.

Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’nde yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammadde geri kazanılıyor. Bu uygulama sayesinde yaklaşık 54,4 hektarlık yeni bir madencilik alanına duyulabilecek ihtiyacın önüne geçiliyor.

Tesis aynı zamanda yılda yaklaşık 528 bin ton ithalat ikamesi sağlayan gübre üretimi gerçekleştiriyor. Yenilenebilir elektrik kullanımı sayesinde yılda 85.809 MWh elektrik üretimine ve 53.562 ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlanıyor. Önlenen emisyon miktarı, yaklaşık 11 bin 600 binek aracın yıllık karbon emisyonuna eşdeğer olarak ifade ediliyor.

Eti Bakır’ın iklim ve doğa odaklı uygulamalarında lojistik süreçler de önemli bir yer tutuyor. Cerattepe İşletmesi’nde kullanılan teleferik sistemi, karayolu taşımacılığı ihtiyacını azaltarak yılda yaklaşık 1 milyon litre yakıt tüketiminin ve buna bağlı emisyonların önlenmesine katkı sağlıyor.

Murgul İşletmesi’nde ise yenilenebilir elektrik kullanımıyla 29.877 ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlanıyor. Rehabilitasyon çalışmaları kapsamında 2006 yılından bu yana 1 milyon metrekarenin üzerinde alan yeniden doğaya kazandırılırken, 815 binden fazla fidan dikildi.

Doğal kaynakların verimli kullanımına yönelik uygulamaların öne çıktığı işletmelerden biri de Küre. Tesiste proses suyunun yaklaşık yüzde 92’si geri kazanılarak yeniden kullanılıyor.

Ayrıca yılda yaklaşık 250 bin ton pirit atığının geri kazanılması, yeni birincil madencilik faaliyetleri ile ilave atık depolama altyapısı ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlıyor.

Eti Bakır’ın raporunda, tesisler genelinde kapalı devre proses suyu sistemlerinin yaygınlaştırıldığı ve işletmelere göre yüzde 80 ila yüzde 95 arasında değişen su geri kazanım oranlarına ulaşıldığı belirtiliyor.

Rapor, Eti Bakır’ın iklim değişikliği ve doğa kaybına ilişkin riskleri üretim süreçleriyle birlikte ele alan yaklaşımını ortaya koyarken, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi, su yönetimi, yenilenebilir enerji ve rehabilitasyon çalışmalarının madencilik faaliyetlerindeki önemine de dikkat çekiyor.