Kilo yönetimi sürecinde iştahın azalması ve besin tüketiminin düşmesi, vitamin ve mineral yetersizlikleri, kas kütlesinde azalma ve sindirim sistemi yakınları gibi sorunları beraberinde getirebiliyor. Orzax Medikal Müdürü Dr. Gamze Kavas, hızlı kilo kaybı yaşayan bireylerde beslenme durumunun düzenli olarak değerlendirilmesi ve ihtiyaçların kişiye özel olarak belirlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Kilo yönetiminde kullanılan yeni nesil yaklaşımların yaygınlaşmasıyla birlikte, kilo kaybının yanı sıra bu süreçte ortaya çıkabilecek beslenme gereksinimleri de gündeme geliyor. İştahın azalması ve porsiyonların küçülmesi, bazı bireylerde vitamin ve mineral alımının yetersiz kalmasına neden olabilirken; hızlı kilo kaybı kas kütlesinde azalma, sindirim sistemi yakınmaları ve cilt görünümünde değişikliklerle de ilişkilendiriliyor.
Orzax Medikal Müdürü Dr. Gamze Kavas, kilo yönetiminin yalnızca kilo kaybı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Azalan iştah ve küçülen porsiyonlar nedeniyle bazı bireylerde vitamin ve mineral alımı yetersiz kalabiliyor. Özellikle hızlı kilo verme sürecinde D vitamini ve B12 başta olmak üzere B grubu vitaminleri ile demir, çinko, kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi minerallerin izlenmesi önem taşıyor. Besin çeşitliliğinin azaldığı veya enerji alımının uzun süre düşük seyrettiği durumlarda, bireysel gereksinimler doğrultusunda vitamin ve mineral desteğine ihtiyaç duyulabiliyor” dedi.
D vitamini ve mineral düzeyleri takip edilmeli
Hızlı kilo verme döneminde beslenme çeşitliliğinin azalmasının bazı mikro besinlerin yeterli alınamaması riskini artırabileceği belirtiliyor. Bu nedenle özellikle D vitamini, B12 ve diğer B grubu vitaminleri ile demir, çinko, kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi minerallerin bireysel ihtiyaçlar doğrultusunda değerlendirilmesi önem taşıyor.
Dr. Gamze Kavas, “Belirgin kilo kaybı yaşayan veya besin alımı önemli ölçüde azalan bireylerde kapsamlı bir beslenme değerlendirmesi yapılması ve gerekli görülen vitamin-mineral desteklerinin sağlık profesyonellerinin değerlendirmesiyle planlanması büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Yeterli sıvı ve lif alımı sindirim sistemi açısından önemli
Kilo yönetiminde kullanılan yeni nesil yaklaşımların mide boşalmasını yavaşlatabilmesi nedeniyle bazı bireylerde bulantı, şişkinlik, erken doyma, kabızlık ve ishal gibi sindirim sistemi yakınmaları görülebiliyor.
Bu süreçte yeterli sıvı ve lif tüketiminin önemine dikkat çeken Kavas, “Yeterli sıvı tüketimi ve lif alımı, sindirim sisteminin düzenli çalışmasını desteklemek açısından önem taşıyor. Lif desteği bağırsak hareketlerinin desteklenmesine, probiyotikler ise bağırsak mikrobiyotasının korunmasına katkı sağlayabilir. Sindirim enzimleri içeren takviyeler de bazı bireylerde besinlerin parçalanma sürecini destekleyen seçenekler arasında değerlendirilebilir” dedi.
Kilo kaybında kas kütlesinin korunması hedeflenmeli
Hızlı kilo kaybının yalnızca yağ dokusunda değil, yağsız vücut kütlesinde de azalmaya yol açabileceğine dikkat çeken Kavas, kilo yönetiminde kas kütlesinin korunmasının da önemli bir hedef olması gerektiğini belirtti.
Kavas, “Kilo yönetiminde yeterli protein alımının sürdürülmesi ve düzenli direnç egzersizlerinin ihmal edilmemesi önem taşıyor. Hızlı kilo kaybı sırasında kas kütlesinin korunmasına yönelik beslenme ve egzersiz planının kişinin ihtiyaçlarına göre oluşturulması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Cilt sağlığı da kilo yönetimi sürecinin bir parçası
Hızlı kilo kaybının yüz ve vücuttaki yağ dokusunun azalmasına bağlı olarak cilt görünümünü de etkileyebileceğini ifade eden Kavas, yeterli sıvı ve protein tüketiminin yanı sıra bazı desteklerin de değerlendirilebileceğini belirtti.
“Yeterli hidrasyonun korunması ve protein tüketiminin desteklenmesinin yanı sıra, bazı klinik çalışmalar kolajen desteğinin cilt elastikiyeti ve nemlenmesiyle ilişkili parametreler üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini ortaya koyuyor” diyen Kavas, bu tür desteklerin de kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kilo yönetiminde standart değil, kişiye özel yaklaşım
Kilo yönetiminde her bireyin sürece verdiği yanıtın ve beslenme gereksinimlerinin farklılık gösterebileceğini belirten Dr. Gamze Kavas, sürecin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini söyledi.
Kavas, “Hızlı kilo verme sürecinde yalnızca kilo kaybına odaklanmak yeterli değildir. Bireyin beslenme durumu, enerji ve protein alımı, vitamin-mineral gereksinimleri ve kas kütlesi birlikte değerlendirilmelidir. Hızlı kilo kaybının beraberinde getirebileceği beslenme yetersizlikleri ve kas kaybı gibi durumların erken fark edilmesi, gerekli önlemlerin zamanında alınmasına olanak sağlayabilir. Kilo yönetiminin kişiye özel ve bütünsel bir yaklaşımla ele alınması, elde edilen sonuçların korunmasına ve sürecin daha sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlayabilir” dedi.
Not: Bültenin sağlık iletişimi açısından daha güvenli olması için “kesin olarak neden olur/önler” gibi ifadeleri yumuşattım ve takviye kullanımını sağlık profesyoneli değerlendirmesine bağladım. Kaynakçadaki akademik referansları da bülten sonunda “Kaynakça” başlığı altında koruyabiliriz.
