TAYRAŞ, Rockwell Automation Teknolojileriyle Baz Yağ Üretim Kapasitesini Artırdı

Türkiye’de kullanılmış yağlama yağlarını ileri yeniden rafinasyon teknolojileriyle geri dönüştürerek Grup II ve Grup II+ baz yağ üreten TAYRAŞ, Rockwell Automation’ın otomasyon teknolojileri ve yaşam döngüsü hizmetleriyle üretim süreçlerini güçlendirdi. Yapılan proses optimizasyonları ve iyileştirmeler sonucunda şirketin kullanılmış yağlama yağı işleme kapasitesi 75 bin tona, baz yağ üretim kapasitesi ise 52 bin tona ulaştı.

Sürdürülebilir endüstriyel proseslere ve döngüsel ekonomiye yönelik çalışmalarını sürdüren TAYRAŞ, kullanılmış yağlama yağlarını yeniden rafine ederek yüksek katma değerli baz yağlara dönüştürüyor. Bu yaklaşım, atık yağların yeniden değerlendirilmesine katkı sağlarken ham petrolden yeni baz yağ üretimine duyulan ihtiyacın azaltılmasını ve üretim süreçlerinin çevresel etkisinin düşürülmesini hedefliyor.

TAYRAŞ’ın rafinerisinde gelişmiş hidro-proses teknolojisiyle birlikte çalışan dört aşamalı bir damıtma prosesi kullanılıyor. Bu kapsamda tesisin güvenilir, sürekli ve verimli şekilde işletilebilmesi amacıyla kapsamlı bir otomasyon altyapısı oluşturuldu.

TAYRAŞ, rafinerinin kuruluş aşamasında uzun vadeli teknoloji iş ortağı olarak Rockwell Automation’ı tercih etti. İki şirket tarafından geliştirilen otomasyon mimarisi, tesis genelindeki operasyonların merkezi olarak izlenmesine, üretim verilerinin toplanmasına ve analiz edilmesine olanak sağlayacak şekilde tasarlandı.

Çözüm kapsamında Allen-Bradley ControlLogix, FactoryTalk View Site Edition Server tabanlı dağıtık kontrol sistemi (DCS)/SCADA mimarisi, FactoryTalk görselleştirme ve operatör arayüzü çözümleri ile operasyonel verilerin toplanması ve analizinde kullanılan FactoryTalk Historian altyapısı bir araya getirildi.

TAYRAŞ ayrıca Rockwell Automation ile beş yıllık hizmet ve destek anlaşması imzaladı. Önleyici bakım, yıllık sistem durum değerlendirmeleri, TechConnect desteği, saha hizmetleri ve yaşam döngüsü yönetimini kapsayan anlaşma ile otomasyon sistemlerinin güvenilirliğinin ve performansının uzun vadede korunması hedeflendi.

TAYRAŞ, operasyonel mükemmellik hedefleri doğrultusunda ilerleyen dönemde Rockwell Automation ile bir DCS modernizasyon projesi de gerçekleştirdi. Çalışma kapsamında FactoryTalk View SE yükseltmeleri, yedekli HMI sunucu mimarisinin devreye alınması, Historian altyapısının genişletilmesi ve proses ile tank sahası sistemleri arasındaki entegrasyonun geliştirilmesi gibi çalışmalar gerçekleştirildi.

Modernizasyon kapsamında ayrıca ViewPoint yetkinlikleri yeniden etkinleştirilirken, operasyonel verilerin daha kapsamlı şekilde izlenmesine yönelik altyapı da geliştirildi. Böylece tesisin gelecekte gerçekleştirebileceği kapasite artışları ve teknolojik yatırımlar için daha güçlü bir dijital altyapı oluşturuldu.

Otomasyon teknolojileri, modernizasyon çalışmaları ve yaşam döngüsü hizmetlerinin bir arada yürütülmesi TAYRAŞ’ın operasyonel sürekliliğine katkı sağladı. Sistemin devreye alınmasının ardından geçen dört yıllık süreçte tesis, otomasyon kaynaklı herhangi bir kritik veya plansız duruş yaşamadan faaliyetlerini sürdürdü.

Geliştirilen izleme ve raporlama altyapısı, operasyonel verilere erişimi kolaylaştırırken proseslerin daha kapsamlı şekilde takip edilmesine ve karar alma süreçlerinin desteklenmesine katkı sundu.

Gerçekleştirilen proses optimizasyonları ve iyileştirmeler sonucunda TAYRAŞ’ın kullanılmış yağlama yağı işleme kapasitesi yüzde 25 artışla 75 bin tona, baz yağ üretim kapasitesi ise yüzde 15’in üzerinde artışla 52 bin tona yükseldi.

TAYRAŞ Rafineri Müdürü Ertuğrul Kılıç, otomasyon altyapısının tesis operasyonları açısından önemine ilişkin değerlendirmesinde, “TAYRAŞ’ın yeniden rafinasyon operasyonları, en ileri damıtma ve hidro-arıtma ünitelerine dayanıyor. Operasyonel güvenlik, süreklilik ve ürün kalitesi; proses kontrolü ve otomasyon sistemlerine son derece duyarlı. Bu nedenle yüksek erişilebilirlik sunan ve proses kararlılığını güvence altına alan bir otomasyon altyapısına ihtiyaç duyuyoruz. Tesisimizde kurulan Rockwell Automation sistemi, tüm süreçler açısından kritik öneme sahip yüksek seviyede proses güvenilirliği sağladı” dedi.

Rockwell Automation Türkiye Ülke Müdürü Fatih Üzümcü ise iş birliğinin yalnızca otomasyon teknolojilerinin kurulmasıyla sınırlı olmadığını belirterek, “TAYRAŞ ile rafinerinin ilk aşamalarından bu yana yürüttüğümüz iş birliğinde yalnızca otomasyon teknolojilerimizi sunmakla kalmadık; modernizasyon, veri görünürlüğü ve yaşam döngüsü hizmetlerimizle sistemin güvenilirliğini, sürdürülebilirliğini ve gelecekteki büyüme ihtiyaçlarına uyumunu destekledik. Rockwell Automation olarak ölçeklenebilir kontrol altyapımız ve uzmanlığımızla TAYRAŞ’ın kesintisiz, verimli ve çevreye duyarlı üretim hedeflerine katkı sağlamaktan memnuniyet duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

TAYRAŞ, kullanılmış yağlama yağlarının geri kazanılması ve yeniden rafine edilmesi amacıyla 2011 yılında kuruldu. Rafineri 2022 yılında faaliyete geçti ve aynı yılın ocak ayından itibaren tam kapasiteyle çalışmaya başladı.

Türkiye’de 50 milyon doların üzerinde yatırımla hayata geçirilen tesis, yaklaşık 300 kişiye istihdam sağlıyor ve 105 bin metrekarelik alanda faaliyet gösteriyor.

Başlangıçta yıllık 60 bin ton kullanılmış yağlama yağı işleme ve 45 bin ton baz yağ üretme kapasitesine sahip olan tesis, gerçekleştirilen proses optimizasyonları ve iyileştirmeler sonucunda 75 bin ton KYY işleme ve 52 bin ton baz yağ üretim kapasitesine ulaştı.

TAYRAŞ, kullanılmış yağlama yağlarını yeniden değerlendirerek baz yağ üretimine kazandıran faaliyetleriyle döngüsel ekonomi yaklaşımını desteklemeyi ve sürdürülebilir üretim süreçlerine katkı sağlamayı sürdürüyor.